10
Дүйсенбі, Желтоқсан

һижри

Азан – ислам дінінің ұраны. Қазақта «Азаны бар ауыл азбайды» деген қанатты сөз бар. Азанның қоғамға берері көп. Мысалы, қазақтың салт-дәстүрі бойынша дүниеге келген нәрестенің құлағына азан айтып жақсы ат қойылады. Ондай баланың жолы болып, өмірде өзінің орнын табады деп күтіледі.

2015 жылғы 2 шілдеде елордамыз Астанада ҚР Мәдениет және спорт министрлігі Дін істер комитеті, Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы мен  «Асыл арна» ислами-ағартушылық телеарнасы арасында діни-рухани салада өзара ықпалдасып жұмыс істеу туралы меморандумға қол қойылды.

Шариғат тілінде білім сөзі – бір мәселені жан-жақты, анық-қанығына дейін жіті түсіну деген мағынаны білдіреді. Білім – ақылдылық пен парасаттылықтың белгісі. Ал, білімсіздік мұның қайшы мағынасы. Ақылды адам ой-қабілетімен бірнәрсені түсінуге тырысады. Ал, надан басындағы ақылын, бойындағы қабілетін дұрыс қолдана алмайды. Сондықтан, білімді адам – жарық шам секілді. Білімсіз надан – қараңғы түн сияқты.

Айт – арабшадан тілімізге аударғанда, «мейрам» деген мағынаны білдіреді. Айт намаздарының уәжіптігі Құран мен сүннетке сүйенеді. Біріншісі – Рамазан айты, екіншісі – Құрбан айт. Мәдинадағы бір ансар-сахаба Исламнан бұрын тойлайтын екі күннің болғаны туралы Пайғамбарымызға () айтқанда, ол: «Алла сол екі күннің орнына сендерге олардан әлдеқайда жақсысын берген. Біреуі – Құрбан айт, екіншісі – Рамазан айт»[1], – дейді. Алла Елшісі () екі айт намазын оқығаны жайлы хабар «тәуатүр» (бұлтартпас, анық) жолмен бізге жеткен. Пайғамбарымыздың ()алғашқы оқыған айт намазы – һижреттің екінші жылындағы Рамазан айт намазы. Бұны ибн Аббас айтады: «Алла Елшісі (с.а.у.) Әбу Бәкір, Омарлармен бірге Рамазан айт намаздарына қатыстым. Барлығы да айт намазын хұтпадан бұрын оқыды». Басқа бір хабарда ибн Аббас: «Алла Елшісі айт намаздарын азансыз, қаматсыз оқыды[2]», – деп риуаят еткен.

Адам өліміне әкелмейтін, трансплантация түрлерінің ең қарапайымы – қан құю, қан алмастыру.

Ол ұйқыда жатқан кезде Алла тағала оның сол жақ қабырғасының бірін алып, сүйекті етпен қаптайды. Одан Хауа анамызды жаратады. Құранда былайша көрініс табады: «Ей, адамдар! Сендерді бір кісіден(Адам атадан) жаратқан және одан жұбайын(Хауа ананы) жаратып, ол екеуінен көптеген ер, әйелдер таратқан Раббыларыңнан қорқыңдар»/1/,- деген. Жалғызсыраған Адам атаға Хауа ананы сыйлады. Ұйқысынан оянғанда сомдалған сұлу мүсінді көріп, Адам таңырқай қалып, «Не үшін жаратылдың?» – деген сұрағына, Хауа анамыз: «Сенімен тұру үшін», – деп жауап берген екен.

"Қара мысық алдыңнан өтсе жолың болмайды" деген ырымның бүгінде маңыздылығы жоғалып, оған сенушілердің қатары да тым сиреп кетті десек қатеспеспіз. Осынау үй жануарын Мұхаммед (с.ғ.с.) Пайғамбарымыз да ерекше жақсы көрген. Тіпті, мысықты денеңе қойып ұйықтатсаң жүйке ауруларынан арылуға болады деген сенім де бар. Ендеше, мысық несімен ерекше? Ғалымдар жуырда олардың бойындағы қасиеттерді зерттеп көрді, нәтижесін оқи отырыңыздар.

Әр адамның бір нәрсеге қызығушылығы мен икемі болады. Табиғатына жақын өнерді бағалап, соған бейімделу үшін де біршама уақыт дайындалады. Кейбір адамдар биіктікке шығуды, бірі жылдамдықты, бірі тыныштықты қалайды. Ал бүгінгі кейіпкеріміздің қызығушылығы үлкен сабырды қажет етеді. 

Бұл оразаны сол айдың ішінде кез келген күні үзбей бірінен кейін бірін немесе үзіп-үзіп ұстауға болады. Бірақ айттың артынша кезекпен дереу бәрін ұстаған абзал. Пайғамбарымыз ():

Жуырда еліміздегі ірі сауда дүкені тұрмыстық заттарға түнгі акция ұйымдастырды. Сондағы саудасы: бір зат алсаңыз – екіншісін жарты бағасына сатып аласыз. Қарақұрым халық, ығы-жығы жұрт. Түнгі екіге дейін барсаңыз – үлгердіңіз, әйтпесе акциядан құр қалады екенсіз.