17
Сәрсенбі, Қазан

һижри

Айт – араб­ша­дан ті­лі­міз­ге өт­кен «мей­рам» де­ген ма­ғы­на­ны біл­ді­ре­ді. Айт намаз­да­ры­ның уә­жіп­ті­гі Құ­ран мен сүн­нет­ке сүйене­ді. Бі­рін­ші­сі – Рамазан айты, екін­ші­сі – Құр­бан айт [1] [2]. Жұ­ма на­ма­зы па­рыз бол­ған жан­дар­ға осы екі айт на­маз­да­ры да – уә­жіп. Бі­рақ хұт­па айт на­маз­да­рын­да на­маз­дан кейін оқылады. Бұ­лай оқы­луы – сүн­нет. Айт на­маз­да­ры­ның ал­ғаш­қы уақы­ты – күннің көк­жиек­тен найза бойын­дай кө­те­ріл­ген­де­гі уақыт. Бұл ша­ма­мен күн шық­қан­нан кейін 50-55 ми­нут­тей өт­кен­нен кейін бас­та­лып, бе­сін на­ма­зының кі­руіне дейін жал­ға­са­ды.

Күллі мұсылман үшін қасиетті саналатын ұлық мейрам – Ораза айт жақындап қалды. Ислам әлеміндегі маңызды мереке ғибадат-құлшылықпен ұштасады. Шариғатта Ораза айт күндерінде орындалатын сауапты амалдар бар. Жылына бір келетін  мерекені тойлау әдебімен бөлісуді жөн санаймыз.

Бүгін барша мұсылман халқы қасиетті Қадір түнін қарсы алады. Мың айдан да қайырлы сағаттарды қалай өткізу керек? Құлшылықтың сауабы кімдерге беріледі? Тағдырлар айқындалатын бұл түні не істеу керек?

 Рамазан айынан кейінгі Шәууәл айының оразасы нәпіл ораза болып табылады. Бұл оразаны  ұстау ешкімге міндет емес, әрбір адамның өз еркіндегі нәрсе. Алайда,  мұны ұстамаған жан бір жылдық оразаның сауабынан құр қалады. Себебі, Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): «Кімде кім Рамазан айының оразасынан соң Шәууәл айында 6 күн ораза ұстаса, бір жыл ораза ұстағандай болады,» – деп,  бұл айда ұсталатын алты күн оразаның мол сауабын сүйіншілеген еді [1]

Хадистерде Қадір түні періштелер таң атқанға дейін әрбір тұрған, отырған және намаз оқып, Алланы зікір еткен пенделерге сәлем беріп, олардың дұғаларына «әмин» деп тұратындығы баяндалған. Алайда Қадір түнінің жақсылықтарынан мақрұм қалатын адамдар жайында Ибн Аббастан риуаят етілген хадисте Алланың елшісі (с.ғ.с.):

►Қадір түніндегі ең жақсы амалдың бірі – Құран оқу, оның аудармасын оқып, мағынасын түсінуге ұмтылу. Қадір түні жүрегіңізді нұрландыратын жолдың алғашқысы – Құранды көбірек оқыңыз.  Құран – бұл дүние өзінің соңына жеткенше жасайтын, күллі адамзат үшін өмірдің барлық салаларында (қоғамдық, әлеуметтік, экономикалық және моральдық) ең жоғары дәрежелі кемел үлгісі болатын Хақ кітабы.

Қадір түні оқылатын дұға:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ كَرِيمٌ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي

«Аллаһуммә иннәкә 'Афуун, Каримун, тухиббул-'афуа фа'фу 'анни»
«Уа, Алла! Сен Кешірушісің, Жомартсың. Кешіруді жақсы көресің. Мені де кешіре гөр!» (Имам Тирмизи риуаяты)

Имам Бухари Айша анамыздан (родиял-лаһу ғанһа) риуаят еткен хадисте Расулуллаһ (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм): «Қадір түнін Рамазан айының соңғы он күндігінің тақ түндерінде іздеңдер»,-деген.[1]

Ғалымдардың басым көпшілгінің пікірінше Рамазанның соңғы он күндігі, ол жиырма тоғыз немесе отыз күн болсын, жиырма бірінші түннен басталады. Осыған сай Қадір түнін Рамазанның тақ, яғни 21-ші, 23-ші, 25-ші, 27-ші немесе 29-шы түндерінде іздеу керек. Ай жиырма тоғыз күн болғанның өзінде соңғы он күндік осы айтылған тәртіп бойынша есептеледі.[2] Сондықтан Хақ Тағаланың разылығы үшін Рамазанның соңғы он күндігін, әсіресе тақ түндерін Қадір түнін іздеп ұйықтамастан құлшылықпен өткізген дұрыс. Жаратушы Иенің разылығы мен Ақырет игілігінен шын үміттенген пенде үшін бұл қиынға соқпасы анық!