10 июля 2026, Пятница 25 мухаррам 1448 һ.
Время намаза
Фаджр 02:15
Восход 04:06
Аср 17:57
Магриб 20:33
Иша 22:24

Өткен іске өкіну қаншалықты зиян?

Өткен іске өкіну қаншалықты зиян?

Ассаләмүғаләйкүм!

Кейде достарым, кейде өзім де бұрынғы қолымнан жіберіп алған мүмкіндіктерге өкінемін. Қап, осылай жасағанымда ғой деген сияқты ойлар келеді.

Уағалейкүмүссаләм!

Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Мұсылман бір іннен екі рет өзін шақтыртпайды[1]», - деген. Олай болса, мұсылман өткен іске өкінуі емес, сабақ алуы қажет. Бір рет жіберіп алған мүмкіндікті екінші рет уысынан шығармаудың қарекетін жасауы керек. Ал, өкінішке келетін болсақ, риуаятта: «... Бір жағдай болғанда: «Егер мен былайша жасасам, мынадай және мынадай болар ма еді», - деп айтпасын. Оның орнына: «Алла Тағаланың жазған тағдыры, Оның қалауы болды», - десін. Өйткені, «егер, қап әттеген-ай» (сөздері) шайтанның іс-әрекетіне (сізді азғыруына, жүрекке өкініш салуына) алып барады[2]», - делінген.

Ал енді, «егер де былай болғанда» деген сөздің шариғатта екі қарама-қайшы қолдану аясы бар.

Рұқсат етілген нұсқасы: Танып, білу үшін қолдану. Құран Кәрімдегі: «Егер аспандар мен жерде Алладан басқа құдайлар болғанда, ол екеуі (аспан мен жер) де быт-шыт болар еді...[3]», - аятты айтсақ болады. Сонымен қатар, Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Алла Мұсаны рақымына алсын! Егер Мұса біраз сабыр етсе, Алла ол екеуінің қиссасын баян етіп берер еді», - деп Мұса мен Хызырдың қиссасынан сабырлық қажет екенін түсіндірген. Міне, мұндай жағдайда шариғат рұқсат береді.

Тыйым салынған түрі: Өткен іске өкіну тағдырға наразылық таныту боп саналады. Ал, тағдырға наразылық Құдайға асылық боп саналады. Құран Кәрімде ол туралы: «Ей, иман етушілер! Жер жүзінде сапарда немесе жорықта болған бауырлары жөнінде: Егер олар қасымызда болғанда өлмес те, әрі өлтірілмес те еді, - дейтін күпірлік етушілер тәрізді болмаңдар. Алла тірілтеді және өлтіреді. Әрі Алла сендердің не істеп жатқандарыңды Көруші[4]», - делінген. Міне, бұл адамның еңсесін түсіріп, өмірге бейімсіз етеді.

Руслан Қамбар

Исламтанушы


[1] Бұхари, Муслим

[2] Муслим

[3] Әнбия сүресі, 22-аят

[4] Әли Имран сүресі, 156-аят