29
Дүйсенбі,
Маусым

һижри

Қазіргі талас-тартыстар қашан және қалай пайда болды?

Кейіннен кейбір жастарымыз дінімізді үйренуге кірісіп кетті. Олардың өздері өскен ортадағы шариғи үкімдер өздері өскен ортаға тән болатын. Олар елімізге келген шетелдік кейбір жастармен араласып, жаңа кітаптарды оқып әсерленді. Әрине сол шетелдік кейбір жастар дінімізді толық білетін ғалым емес, керісінше, өздері білім алуға келген әр түрлі саладағы студенттер еді.

«Нағыз жиһад жасаушы кісі – өзінің нәпсісімен күресуші»

Пайғамбарымыз (с.ғ.с) басқа бір хадисінде: «Нағыз жиһад жасаушы кісі – өзінің нәпсісімен күресуші»,– деп нәпсімен күрестің маңыздылығын тағы бір рет айшықтай түскен. Жиһад ұғымы адамнан адамға, қоғамнан қоғамға, жағдайдан жағдайға қарай түрленіп отырады.

Басшылық қызметті мойындарына алып, ақыретін аман сақтап қалғандар

Шақиқ ибн Сәләма айтады: «Омар Хауазин  тайпасының зекеттерін жинауға Бишр ибн Асымды  (р.а.) жұмсайды. Бірақ Бишр бұл істен бас тартады.

Киім-кешек гигиенасы туралы

Киім-кешек  таңдауы  мен  күтімі гигиена  тұр-ғысынан  өте  маңызды.  орта  ғасырлық  Еуропада адамдар  суықтан  қорғайтын,  бірақ  тазалауы  қиын жүннен  тоқылған  ауыр  киім  киетін. 

Әдет-ғұрыптың ислам құқығының қайнар көзі екендігінің дәлелі

Мұсылман ғалымдары әдет-ғұрыпты құқықтық нормаларды белгілеуде маңыздылығына қатысты Құран аяттары мен хадистерді дәлелге келтіреді. Қасиетті Құран Кәрімде: «Кішіпейілдік таныт, ғұрыпты бұйыр да, надандардан бет бұр!» делінген. Көпшілік тәпсір ғалымдары осы аятта келген «яғни «ғұрып» сөзініңадамдардың арасында, яки қандай да бір ортада қалыптасқан ізгі әдет-ғұрыптыбілдіретінін айтқан.

Қазақ мәдениетіндегі Ислам философиясының орны

Еуразия өлкесінің сан ғасырлық тарихы, қазақ халқының этногенезі мен этнографиясын зерттеу барысында қазақ мәдениеті мен руханияты Ислам өркениеті мен дүниесінің ажырамас бөлшегі екендігін көруге болады. Өйткені, халық санасына ислам діні бейбіт жолмен сіңісті. Ислам философиясын, құндылықтары мен өнерін дамыту мен жаңғыртуда біздің территориямызды мекен еткен ойшылдар: Әбу Насыр әл-Фараби, Қожа Ахмет Яссауи, Махмұт Қашқари, Мұхамед Хайдар Дулати, Жүсіп Баласағұн және т.б. мұраларының ислам өркениетінің асыл қазынасына айналуы қазақ халқының дүниетанымында исламның рөлі басымдықты әрі маңызды екендігін дәлелдей түспек.

Исламдағы ахлақ (этика) ғылымы

Мәдениетті болу мен көркем мінезді болу арасында жақынырақ байланыс бар. Мәдениет ұғымын жете түсініп, мәдениетті болудың алғашқы шарты кісінің көркем мінезге ұмтылуы және жағымсыз қылықтардан бойын аулақ ұстауында жатыр. Көркем мінезге ие адам ғана мәдениетті бола алады.

Мәһір мен қалыңмалдың айырмашылығы

Мәһір – тұрмысқа шыққан қыздың ақысы. Әкесі немесе атасы қыздың атынан мәһірді қабылдай алады, бірақ оны өздері иелене алмайды. Мәһірді иелену тек қыздың өзіне ғана тиесілі. Ал егер қыз өз ризашылығымен берсе, ата-анасының оны алуына рұқсат.

Харам ас – жаман мінез-құлықтың қалыптасуына себепші

Үнемі адал аспен қоректенетін пенденің жүрегі жұмсақ, Хаққа жақын, айналасына зиян шектірмейтін, ойы тұнық, санасы сергек болады. Ал ұдайы хараммен қоректенетін, киінетін адам болмысы жамандыққа бейім, жан дүниесі қара тастай қатайған, дөрекі, нәпсіқұмар һәм зұлымдықтың дәнін егуші, қысқасы күллі залымдық атаулыға жаны құмар болып келеді.