21
Дүйсенбі, Қаңтар

һижри

Категория бойынша

Имам Ғазали: Ең бірінші айғақ – өзіміз

Мақалалар

Біліп ал, негізінде Алла Тағала ең анық және белгілі Зат.

Жаңа әліпби негізіндегі қазақ тілі емлесінің ережелері

Мақалалар

«Жаңа әліпби негізіндегі қазақ тілі емлесінің ережелері» «Қазақ тілі әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшіру туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2017 жылы 26 қазандағы №569 Жарлығына сәйкес бекітілген жаңа әліпби бойынша әзірленді.

Қайта жалғанған 47 тағдыр

Мақалалар

Елбасымыздың тікелей тапсырмасымен Сирия жерінде от басып, опық жеген 47 отандасымыздың Қазақстанға қайтарылғанын естігенде, елдігіміз еске түсіп, бір тебіреніп қалдық.

2018 жылдың басты ғылыми жетістіктері

Мақалалар

Ірі ғылыми оқиғалар, негізінен, астрономия, археология, биология және физика салаларында болған.

Мәшһүр атамыздың қазаққа Тәуелсіздік сұраған дұғасы

Мақалалар

Бас имам: Егемендік - біз үшін өте қастерлі ұғым

Мақалалар

Қабірде сұрау алатын 2 періште

Ақида

Мүнкәр мен Нәкир – қабірде адамдарды сұраққа алатын періштелердің аты. Бұл сөзді қазақшаға тәржімелесек, «белгісіз, тосын, бейтаныс, бөгде» деген мағыналарды білдіреді. Мүнкәр мен Нәкир қабірдегі адамға бұрын-соңды көрмеген, тіпті ойына да келмеген бейнеде келетіндіктен болса керек.

Жазушы періштелер қай амалды жазбайды?

Ақида

Кирамун Катибун – адамның оң және сол жағындағы амал дәптерін дайындайтын екі періштенің есімі. Құранда айтылғандай: «Оның оңына да солына да екі (сөздері мен амалдарын) байқаушы отырады»[1].

Хамәлат-ул Арш періштелері

Ақида

Бұлар аршты[1] көтеретін (қалай көтеретіні бізге беймәлім) періштелер. Хамәлат-ул Арш періштелерін үлкен төрт періштеден кейінгі Аллаға жақын періштелер деуге болады.

Өлім періштесі қандай кейіпте келетінін білесіз бе?

Ақида

Әзірейіл періштенің міндеті – ажалы жеткен адамның жанын алу. Адам баласы бір періштенің күзетуімен бұл дүниеден келесі дүниеге аттанғандықтан, Құран мен хадистерде Әзірейіл періштеге «Мәләк-ул Мәут» (өлім періштесі) делінген.

Сүрді үрлеуші періштенің басқа да міндеттері

Ақида

Исрафил – хадистерде айтылатын төрт үлкен періштенің біреуі.[1] Оның негізгі міндеті қиямет қайым болатын кезде Алланың әмірімен «Сүр (сырнай) үрлеу».

Микаил періштенің міндеттері

Ақида

Бұл періштенің аты Құранда бір аятта ғана айтылған: «Кім Аллаға, періштелеріне, елшілеріне сондай-ақ Жәбірейіл, Микаилға, дұшпан болса, әлбетте Алла кәпірлерге дұшпан».[1]

Жаңбыр жаудырған дұға

Ғибратнама

Бір аймақта жаңбыр жаумай, құрғақшылық қиындық туғыза бастаған еді.

Ешқашан анасына қарсы келмеген Алаш көсемі

Ғибратнама

Алаш ардақтысы, қазақтың қайталанбас дара тұлғасы Ә.Н.Бөкейханның отбасы, оның жары, балалары жайында оқырман көп біле бермейді. Ел арасында Әлихан кеш үйленген, оның жары өзге ұлт өкілінен деген түрлі әңгімелер өріп жүр. Оның қайсысы қауесет, қайсы шынайы екенін кім білсін?!

Судағы балықтаймыз (болған оқиға)

Ғибратнама

Біраз уақыт бұрын түсімде досымды көрдім.

Томардың жабырқауы

Ғибратнама

Имам Бұхари кітабында мынадай риуаят бар. Сахаба Жабир бин Абдулла (р.а.) жеткізген хадис. Пайғамбар (с.ғ.с.) жұма күні ағаш (кей деректе құрма ағашы) жанында тұрып насихат айтатын.

Абай атамыздың бір сыны

Ғибратнама

Абай Хакімнің өз заманынан озып туғандығының тағы бір көрінісі естеліктерде қылаң береді. Ол болса - эстетикалық талғамы  жоғары жан болғаны. Маңайының артық-кемін түзеп отырмақтығының өзі бір бекзат қасиеті екен. Енді естелікке кезек берейік.

Арақты қойғызған көрші

Ғибратнама

Имам ағзам Әбу Ханифаның бір маскүнем көршісі болыпты.

Өміріңді өзгертетін бір аят

Бір аят тәпсірі

Раббың үшін...

Бір аят тәпсірі

Қасиетті Құранда мынадай бір аят бар:

Мен сендерге уәкіл емеспін

Бір аят тәпсірі

Қадір түнінің ең үлкен кереметі

Бір аят тәпсірі

«Қадір» сүресі»

إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ (1) وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ (2) لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (3) تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ (4) سَلَامٌ هِيَ حَتَّىٰ مَطْلَعِ الْفَجْرِ (5)

Шайтанның кесірі

Бір аят тәпсірі

Адам баласы ақыл-ойының аман болуы, тура жолдан адаспауы үшін әрдайым Аллаға мұқтаж. Қасиетті Құранның «Нас» сүресінің 4-аятында сондай аздырушылар жайында баяндалады. 

«Бір аят тәпсірі» айдарының алдығы санында «Бисмилла»-ның тәпсірі  басталған еді. Кезекті берілімде сіздердің назарларыңызға сол тәпсірдің жалғасын ұсынып отырмыз.

Ұлтымызды биіктеткен дала салты

Дәстүр даналығы

Ондаған ғасыр барысында дініміз бен салтымыз өзара біте қайнасып, астарласып ділімізге айналды.

Шежіренің «тұлға» тәрбиесіндегі орны

Дәстүр даналығы

Шежіре – даңғаза, даңғой, құр мақтаныштың құралы емес, өзіне сенімді, аяғын нық басатын, қайдан келіп, қайда бара жатқанын білетін ұрпақ тәрбиелеудің құралы. 

Баталы құл арымас

Дәстүр даналығы

«Баталы құл арымас, батасыз құл жарымас» деген мәтелді, әдетте, көп қолданамыз.

Діни рәсімдерге құрмет

Дәстүр даналығы

Халқымыз ежелден дініне берік болды. Құдайға құлшылық ету жолдарын жақсы білді. Ғибадат рәсімдеріне ерекше көңіл аударып, құрметтеді.

Қандай бата қабыл болатынын білесіз бе?

Дәстүр даналығы

Бата сұрау – байырғы қазақ халқынан бүгінгі күнімізге дейін еш үзіліссіз жалғасып келе жатқан дәстүр.

Хадистерден туындаған мақал-мәтелдер

Дәстүр даналығы

Мақал-мәтелдерді зерттеп қарағанымызда кейбір мақал-мәтелдердің хадистердегі ойлардан туындағанын көруге болады. Оларды хадистердегі ойдан туындаған деп кесіп айтуымыздың себебі – бұл мақал-мәтелдердің діни мотивтерді қамтуы және шариғат үкімдерімен үндесуі.

Ғұмырды ұзартатын іс

Дін және ғылым

Құран мен хадистің тұнып тұрған ғылым екені жөңкілген жылдардың қатпарында қайта-қайта дәлелденіп келеді.

Жердің айналу бағыты

Дін және ғылым

Құран – ғылымның аса үлкен энцпклопедиясы. Заман өткен сайын Құранның ғылыми қыры ашылып келеді. Төменде жердің айналу бағыты Құран аятының мәнісіне тоқталамыз.

Таулардың кереметтілігі

Дін және ғылым

Қазіргі замандағы геология ілімі таулардың жер үстіндегі бөлімінің көлеміндей жер астында да тегі барын тапқан.

Мұхит ғылымындағы Құран мұғжизалары:

Дін және ғылым

Әлемге аты әйгілі «Мұхиттар» ғылым академиясының ғалымы океанолог Жак Ив Кусто ислам дініне өтті.

Атом туралы ақиқат

Дін және ғылым

Құран оқудың денсаулыққа пайдасы

Дін және ғылым

Таңертең аш қарынға бәсең дауыспен Құран оқу дене және рухтың саулығы жағынан өте пайдалы.

«Z» ұрпағына арналған 3 қазақша мобилді ойын

Исламдағы отбасы

2000 жылдан кейін дүниеге келген «Z» ұрпағы сандық әлемде дүниеге келген нәсіл. Сәби кезінен мобилді технологияны қолданып, ғаламторды шарлап өскен олар бұл өмірді әртүрлі гаджеттерсіз тіпті елестете де алмайды.

Бала тәрбиесіндегі маңызды сүннет амалдар

Исламдағы отбасы

Дінді кемеліне жеткізген әрі әлемге рақым ретінде жіберілген соңғы нәби Мұхаммедтің (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) балаларға деген құрметі мен сүйіспеншілігі ерекше еді.

Жұмысбасты әйелдерге 7 кеңес

Исламдағы отбасы

Ислам дінінде әйел затының жұмыс істеп немесе кәсіппен айналысып, табыс табуы рұқсат етілген амалдар. Үмметтің ұзын етекті жамағатына үлгі болар аналарымыздың арасында да кәсіппен айналысқандары болған.

Мынандай жар - бақытың

Исламдағы отбасы

Біреулер әйелді сұлулығына қарап таңдаса, енді біреулер оның байлығына қарай таңдайды.

Мәһірдің мөлшері жайында үкім

Исламдағы отбасы

Мәһір – әйел затының неке қияр алдында күйеуінен талап етуге құқылы шариғат белгілеген ақысы.

Пайғамбар шаңырағындағы махаббат

Исламдағы отбасы

Ардақты пайғамбар (с.ғ.с.) жұбайларымен ерекше ілтипат және жылы сезіммен мәміле жасайтын.

Маңғыстау кеніштерінің геологиялық картасын жасаған дін қайраткері

Ұлы тұлғалар

Тарих қатпарында ұлты үшін басын бәйгеге тіккен арыстар аз болмаған. Олардың бірін танысақ, бірін тани бермейміз. Елі үшін аянбаған талай ердің артында қалған еңбегін саралар болсақ бір емес, бірнеше өмірге сыйғызарлықтай.

Абыз ақсақалдың қолжазбасы хақында

Ұлы тұлғалар

Қазақтың баябан даласы данагөй абыз ақсақалдар мен ғұлама данышпандардан құралақан болған емес. Солардың бірі – тағдыры қысым мен қыспаққа толы Кеңестік кезеңге тура келсе де, ата дініміздің арда құндылықтарын өз буынына насихаттап қалуды парыз тұтқан Арқаның абыз ақсақалы – Сәдуақас қажы Ғылмани.

«Қазақстан» сөзін кең айналымға енгізген дін адамы

Ұлы тұлғалар

Құнанбай салдырған медресе

Ұлы тұлғалар

Аруағыңнан айналайын Құнанбай қажының Қарқаралыда мешіт, Меккеде Тәкие салдырғанын дүйім жұрт тегіс білсе керек. Бірақ, Құнекеңнің медресе салдырғанын біреу білсе, біреу білмес.

Сөзді сына, бірақ сөйлеушіні құрметте

Ұлы тұлғалар

Имам Шафиғи шәкірті Юнус бин Абдағлә екеуі ғылыми бір мәселеде пікірталасқа барады. Екеуі де өз ұстанымдарын дәлелдемек болып біраз жерге дейін тартысады.

Абайдың һижреті мен жиһады

Ұлы тұлғалар

Жатқан жері бейіш болғыр Абай атамның іші толған кеніш, кеудесі кенен болғанын уақыт өткен сайын сезіне түсесің. Жіті назар салып, жиі үңілген кісі қоғамды мазалаған әр ненің жауабын тауып,  өз өміріне баһра алады екен.

Жұмақты айдаладан емес, айналаңнан іздеген ләзім

Күдікпен күрес

Қантөгіс пен озбырлықтың ошағына айналған Сирия… Жалған ұрандар мен жалаң үміттердің, шариғатқа қайшы сенімнің құрбаны болған 47 отандасымыз елге қайтарылды.

Шаһкәрім қажының ақидаға қатысты мақаласы

Күдікпен күрес

Шаһкәрім Құдайбердіұлы атамыздың «Мұсылмандық шарты» кітабындағы «Жақсылық пен жамандық Алла Тағаланың тағдырынсыз болмайды деп нанбақ» деп аталатын бөлімін назарларыңызға ұсынамыз.

Діндегі ұлттық дәстүрлер

Күдікпен күрес

Белгілі анрополог К. Лоренц дәстүрден бас тарту сананың тұрақтылығы үшін, тіпті мұндай бас тарту толығымен ақталған болса да жоюшы залал әкеледі деп есептейді.

Үлкендерді құрметтеу, ата-ананы сыйлау – дәстүрлі исламның негізі

Күдікпен күрес

Ортағасырлық тарихтан бері кең-байтақ даламызда адамгершілік тәрбиеге бағытталған ислам діні қанат жая бастады.

Мұсылман – мемлекеттің әлеуметтік тірегі

Күдікпен күрес

Діни экстремизммен ойдағыдай күресу үшін ең алдымен оның келесідей әлеуметтік алғышарттарын болдырмау керек:

Жат ағымның ықпалына түскендерді сауықтыру әдістері

Күдікпен күрес

«Террорист болып тумайды, террорист болып шығады» дейтін сөз санада сан сұрақ тудырады.

Жапал Әмзебекұлы: Көшпенділер өркениеті кез-келген өркениетпен бәсекеге түсе алады

Сұхбат

Астана қаласы әкімдігінің Дін проблемаларын зерттеу орталығының КММ басшысы Долиев Жапал Әмзебекұлымен орталықтың жұмысы жайында сұхбат.

Серікбай қажы ОРАЗ: Дін– сауабы мен сауалы көп сала

Сұхбат

Серікбай қажы ОРАЗ,

Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти

«Ғылым мен дін бірге бар»

Руслан Байзақов: Аналарымыздың тәжірибесін зерделеу жетіспейді

Сұхбат

«Ел болам десең бесігіңді түзе» деген есті сөзді ту көтерген абыз даланың талай тәжірибесі тірілмей келеді. «Отан отбасынан басталарын» ескерсек, «өзі үйде қылығы ғаламторда» болған бүгінгі қоғамның бір ғана бала тәрбиесі туралы айтар сөз де, қаузалар ой да аз болмауға тиіс екенін күн санап кезініп келеміз... Сөз тізгінін «Нұр Астана» мешітінің наиб имамы Руслан Байзақовқа ұсынып көрдік.

Нариман Исенов: Қоғамдық зардабын маңайымыздан көріп жүрміз

Сұхбат

Бүгінгі таңда діни білімнің жоқтығынан зардап шеккен азаматтар арамызда жүр. Кейбірі адасып шетел асып жатқанын ақпарат құралдары арқылы естіп-біліп жүрміз. Демек, діни білім беру саласының да қоғамдағы өзектілігі артып келеді деген сөз. Осы саланың қыр-сыры мен маңызы жайында «Нұр Астана» мешітінің наиб имамы Нариман Исеновпен сұхбаттасқан едік.

Ілияс Отаров: Қоғам көптеген ауыртпалықтардан құтылар еді

Сұхбат

Асқар Мұқанов: Деструктивті ағымдардың белгілері

Сұхбат