Ислам тарихы

Адам нәтижеге емес, әрекетке жауапты

Дүниедегі ең үлкен, ең маңызды, сауабы бар жауапкершілікке тәрбиелейтін нәрсе – туралықты ұстану, жақсылыққа шақыру, жамандықтан тыю.

Хадис естігендер естімегендерге жеткізуінің керектігі

Сахаба Әбу Шурайх (р.а.) айтты:

Сәждеден тұрғанда тәкбір айту мәселесі

Икрима (р.а.) риуаят етті:

Құранда айтылған теңдессіз дұғалар

«Раббыларың: Маған дұға етіңдер, сендерге жауап берейін» («Бақара» сүресі, 201-аят).

Сырларыңды адамдарға жайып, жариялайтындармен сырласпа!

Сырларыңды адамдарға жайып, оны жариялайтындармен сырласпа! Оның мысалы: қасқыр қойды жайлауда күзетіп, қорғамайды. Керісінше, оған бас салып, жей бастайды. Сол сияқты сырларды жаюшы адам да қасқыр сияқты сырды опат қылады.

Ақыреттегі өлшемнің маңыздылығы туралы хадис

Одан бөлек, ақыреттің өлшемінің маңыздылығы туралы хадистер де біршама. Мысалы, мына оқиғада Алла Елшісі жұбайы Айша анамызды түзетіп, оның сөзін дүние таразысынан ақырет таразысына қарай бұрады. Бірде Алла Елшісінің үйінде қой сойылады. Ет жағдайы жоқ жандарға үлестіріліп, бөлініп беріледі. Пайғамбарымыздың отбасына тек жауырын ғана қалады. Кейін Пайғамбарымыз (с.ғ.с) келіп, Айша анамыздан: «Қойдан не қалды өзі?», – деп сұрайды.

Сонда Айша: «Қойдан жауырыннан басқа ешнәрсе қалмады», – деп жауап береді. Жауабын естіген Пайғамбарымыз (с.ғ.с): «Жауырыннан басқаның бәрі қалған екен ғой», – деп түзеткен екен. Яғни ақырет таразысымен өлшегенде Алла разылығы үшін берілген садақа берушінің еншісінде қалады. Себебі ақырет қоржыны әлдеқайда қайырлы әрі мәңгі қалады. «Дүниенің пайдасы аз ғана. Тақуалар үшін ақырет жақсы. Сендер қылдай әділетсіздікке ұшырамайсыңдар…» ("Нисә", 77).

Осындай аяттар арқылы Алла Тағала құлдарын ақыреттің азығын дүниеде жинауға, көбірек жақсылық қылуға шақырады. «Әрине, иман келтіріп, тақуа болғандардың ақыреттегі сыйлығы тағы жақсы» ("Юсуф", 57).

Ақырет үшін жинақталып, ақыретті басты уайымымыз қылу дүниенің қиындығын бірден жеңілдетеді, шешілмеген күрмеулі мәселелердің өзіне дереу шешім береді. «Олардың кейбіреулерін кейбіреулерінен қалайша үстем қылғанымызға қара. Әрине, ақырет дәрежелер тұрғысынан тағы ірі, артықшылық жағынан тағы да зор» ("Исра", 21).

Нағыз өмір ақыретте. Ал бұл өмір өліммен біте қоймайды. Керісінше, өлім – нағыз өмірдің басталуы. Олай болса, ақылы бар мүмін мәңгілік бақытты бір сәттік ләззатқа айырбастамайды. Ақырет дүниенің ойын-күлкісі мен ләззатынан әлдеқайда қайырлы.

Ақыреттегі дәреженің жоғарылығы жер бетіндегі ең үлкен лауазымнан да биік, тұрақты.

Ақыреттің жеңісі – жер бетіндегі төрткүл дүниені мойындатқан үлкен жеңістен де ұлы нағыз жеңіс. Ақырет басты уайымы болған адам бұл өмірде бақытты өмір сүреді. Себебі болмашы түсініспеушіліктерді ушықтырмай, ренжіткенді кешіре салады, сұрағанға бере салады. Оны жалған өмірдің өтпелі қиындықтары уайымдатпайды. Бар ұмтылғаны мен қалауы ақыретке байлаулы болады. Жалған өмірде біреуге жете алмай қалдым, әлдекімнен жеңілдім деп іштей өзін жегідей жемейді. Себебі шынайы жеңіс пен жеңілістің, сәттілік пен сәтсіздіктің ақыретте ғана екенін біліп, талмай ақыреті үшін амалын жасаумен ғана болады. Оны қазіргі нәтижесі уайымдатпайды, ақыретке апарар жолдан ләззат алып, көңілі тыныш хәлде мына өмірден тыныш қана мәңгілікке өтеді.

материал Қанат Байбосынұлы, Аслан Орақбаевтың «114» кітабынан алынды,

ummet.kz

Фиқһ іліміндегі «Хукми нәжіс» дегеніміз не?

Фиқһ ілімінің ғалымдары нәжістерді «хүкми нәжіс» және «ақиқи нәжіс» деп бөлген. Алайда, «хүкми нәжіске» не жатады, дегенге қатысты төрт мәзхаб ғалымдары төрт түрлі анықтама береді. Соларды қысқаша баяндап өтелік:

Осыдан кейін құл қалайша тәубеге асықпасын?

«Әй, өздеріне зиян қылған құлдарым! Алланың мейірімінен күдер үзбеңдер. Алла біртұтас күнәларды жарылқайды. Өйткені Ол тым жарылқаушы, аса мейірімді», – де» ("Зумәр", 53).

Дәуіт (а.с) пайғамбар ораза ұстағандай ораза ұстамаймын

«Міне, осы таңдаулы тұлғалар – Алланың тура жолға салған құлдары. Ендеше (уа, расулым!) сен де солардың тура жолына түс!» ("Әнғам", 90).

Жақсы өмір – Алланың сені басқаларға мұқтаж қылып қоймауы

«Мейлі ер болсын, әйел болсын, кімде-кім мүмін ретінде (Алланың разылығына бөлейтін) сауапты да игілікті істер атқарса, Біз оған міндетті түрде пәк әрі жақсы өмір сыйлаймыз» ("Нахл", 97).