26
Дүйсенбі, Тамыз

һижри

Ислам – дүние мен ақыреттің шылбырын тең ұстаған иләһи дін. Сондықтан да оның әкелген құндылықтары осы дүние мен қатар ақырет игілігін де ерекше назарда ұстайды. Ислам діні осы дүниені ақыреттің егін алқабы ретінде қарастырып, соған сай әрекет етіп, тек қана жақсылық жасауға, күнәлі істерден бойды аулақ ұстап, ақырет азығын жинауға шақырады.

Ертеректе ата-бабасы Катонқарағай өңірінен шекара асып кеткен Шәріп Найман қажы осыдан екі-үш жыл бұрын сонау Германиядан Шыңғыстайға келіп, ауылды аралады, о дүниелік болған ағайындарының рухына құран бағыштады. Елдегі азаматтармен әңгімелесіп, өз өмірінен сыр шертісті. Дастарқан басында әріден бастаған әңгімесін біз де ұйып тыңдадық. Атамекенінде ақтарыла айтқан соңғы әңгімесі де, соңғы сапары да сол еді... 

 

Дүниенің мысалы

Жалт-жұлт еткен пәни дүниенің қызығына беріліп, ақыретке дайындығын ұмытқан адамның мысалы жыртқыш аңнан қашып келе жатқан, бір ағаштың бұтағына өрмелеп шыққан кісі тәрізді.

Қоршаған ортаға көз салатын болсақ, ғибратқа толы талай оқиғаларды жиі кездестіреміз. Тіпті, күнделікті өмірде қаншама оқиғаларға куә болып, сабақ берер көріністердің бел ортасында жүргенімізді өзіміз байқамай жатамыз. Дейтұрғанмен, мұндай құбылыстарға «мәссаған» деп таңқалып,таңдай қағып қана қоюға тағы болмайды.

Ахмед Бадр әд-Дин Хасун. Ол – Сирия мүфтиі. 1949 жылы Алеппо қаласында дүниеге келген. Араб әдебиеті маманы. Шафиғи фиқһы бойынша әл-Азхар университетінде докторлығын қорғаған. 2002 жылы Алеппоға мүфти боп тағайындалды. Сирияның жоғары пәтуа мәжілісінің мүшесі, Халықтық мәжілістің жетінші және сегізінші шақырылымының мүшесі. Алепподағы Рауда мешітінің имам хатибы. Ахмед Хасуннің Еуропарламент мінберінен айтқан сөздерін бейне және жазба нұсқасын ұсынамыз.

Иә, күн сайын ұйқыңнан оянып, айналаңа қарасаң мынаны байқайсың. Дүние жарыс... Күйбең тіршілік... Бітпес жұмыс… Қазіргі қоғамдағы бейне осы. Бұл жағдай біреулерді алыстағы ағайынынан, туған бауырларынан, қала берді ата-анасынан алыстатып барады.

Басында Ирақта сыртқы басқыншыларға қарсы Әбу Мұса Заркауи бастаған «жамаағат ал таухид уа ал жиһад» тобы құрылады. Бұлардың мақсаты Иракты езіп отырған сыртқы батыстық орталықтар мен әскери күштерді елден аластамақ болатын. Сосын сол батыстық күштермен одақтасып құрал болып отырған Ирак мұсылмандарын «тазалауды» мақсат етті. Сосын белгілі Ирактағы шиизм идеологиясы мен олардың әскери потенциалын құртуды көздеген, толығымен тек шариғат заңымен басқарылатын Ислам мемлекетін құру болатын. Идеологиясы — салафизм.

Хәкім Абай осы Ұят мәселесіне «Отыз алтыншы сөзінде» терең талдау жасаған. Ол ұяттың тікелей иманмен байланыстылығын паш етіп: «Пайғамбарымыз салалаһу һалайһи уәселәмнің хадис шарифінде айтыпты: «Мән лә хаяһун уә лә иманун ләһу» деп, яғни кімнің ұяты жоқ болса, оның иманы да жоқ, деген» деп сөзді хадистен бастайды. Яғни, ұят тікелей иманмен қатысты нәрсе екен. Абай сөзін әрі қарай жалғастырып: «Біздің қазақтың өзінің мақалы да бар: «Ұят кімде болса, иман сонда» деген. Енді бұл сөзден білінді, ұят, өзі иманның бір мүшесі екен» дейді. Абай атамыздың осы хадисі Әбу Дауд пен Нәсәидің хадистерінде айтылған. Яғни «Иман жетпістен астам мүшеден тұрады. Ұят та иманның бір мүшесі» дейді (Әбу Дауд, Суннәт, 14; Нәсәи, Иман, 16).