16
Бейсенбі,
Шілде

һижри

Ес білгелі дәптердің түр-түрін көріп келеміз. Әсіресе, мектеп табалдырығын аттап, қолға алғаш қалам алғалы бері қанша дәптерді тауысқанымыз есте жоқ. Тіпті университет жылдарында да қолымыздан дәптеріміз түспейді. Әскерге я дәрігерге барсақ та бізге дереу жеке дәптер арнағанына куә боламыз. Бірақ бұл дәптерлер көбіне өмірдегі негізгі дәптерді еске салмайтыны өкінішті-ақ. Ол – амал дәптері.

Биылғы жылдың үлкен датасы – Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы. Бұл мерейтойдың еліміз үшін мәні мен маңызы ерекше. Осы орайда Тәуелсіздігіміздің тұғырлы болуында өзіндік үлесін қосқан көрнекті ғалым, танымал қоғам қайраткері Мырзатай Жолдасбековпен елдегі діни ахуал және ислам дінінің бүгіні туралы әңгімелескен едік.

Жуырда Бас мүфти Ержан қажы Малғажыұлының төрағалығымен өткен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы Ғұламалар Кеңесінің ХІ отырысында азаматтық некенің үкіміне қатысты пәтуа қабылданды. Пәтуаның толық мәтіні төмендегідей:

Күнделікті арайлап атқан таңдарымыз бен манаурап батқан кештеріміздің әрбір сәті қадірлі әрі құрметті. Дейтұрғанмен, Алла Тағала жыл оны екі айдың ішінен құлдары үшін қасиетке толы уақыттарды айқындап берді. Ең қасиетті деген күндер, түндер, тіпті айлар біз үшін иманымыздың қорғанышы, қуаттаушысы болып табылады. Өйткені, қасиеті артқан мұндай қадірлі сәттерде молырақ құлшылық жасап, ғибадатымыздың ләззатын сезінуге, иманымыздың қуатын арттыруға үлкен мүмкіншілік бар.

Кез келген діннің жоғары мағынасы адам мен адамзатты жоғалтып алған жетілу жолына қайтару болып табылады.

Діннің тұтастығы елдің тұтастығы: діни алауыздық ұлттық алауыздыққа апарып соқтырады.

Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ

Дана халқымыздың «Жаңбырмен жер көгереді, батамен ер көгереді», - деп айтқан мақалы мағыналы әрі орынды қолданған. Жердің құнарланып, көркеюіне жаңбырдың қаншалықты пайдасы тиетін болса, алып тұлғалы ердің де өсіп-өніп, көркеюіне батаның да соншалықты пайдасы тиетіні шындық. Жаңбыр жер бетіне жан бітіретін болса, бата ердің бойына қан жүгіртіп, қуаттандырады. Сондықтан да халқымыз «баталы құл арымас, батасыз құл жарымас», «баталы құлға бақ қонар» деп барлық жақсылық атаулының түп-тамырын батамен ұштастырып келген.

Наурыз да аяқталып, сәуір айы да келіп жетті. Бірақ шуақты көктем айларының бірі болған сәуірдің алғашқы күні біраз азаматтар күлкі немесе әзіл күні деп әзілдеймін деп, елді күлдіремін деп шариғат шеңберіне келмейтін іс-әрекеттерге барып жатқанына куә болып жатамыз.  1-ші сәуір күнгі қалжыңдар қоғамның әр түрлі саласында қызмет етіп жатқан, үлкен-кішіні  қамтитын  әзілдер орын алады.

«Дұға» – сөзі араб тілінде шақыру мағынасын береді. Ал шариғатымыздағы мағынасы пенденің Раббысынан жалбарынып сұрауы (тілеуі). Дұға пендені Раббысымен тікелей байланыстырып, пенденің арман-тілектерін, мұңы-мұқтаждығын жеткізуші. Жаратушыға дұға етумен жалбарыну біздің табиғатымызға тән нәрсе.

Ұлы ұстаз Ыбырай Алтын­са­риннің ақыл-ойы, пайым-парасаты, бар болмысы хаттарында.

Ақтөбе екі сыныптық орыс-қазақ мектебінің мұғалімі А.А.Мозохинге жазған бір хатында: «Я, айтпақшы, мен Сізге бір кішкене сөгіс берейін деген едім, – деп жазады. – Сіз маған жазған хатыңызды «Ұлы мәртебелі» деп лауазымнан бастайтын сұмдығыңыз не? Достар арасында және олардың хаттарында лауазым айтылушы ма еді? Ондай сөздермен мені ендігәрі ұялтып, қызартып жүрмеңіз, әйтпесе мен де Сізге хатымды «сіздің ұлы мәртебеңізге» деп бастайтын боламын» [1882, 22 қаңтар].

Алланың елшісі (с.а.с.) көркем есімдерді жақсы көріп, жаман есімді ұнатпайтын. Жаман есімді кесірлік деп көретін. Тіпті, аты жаман қойылған жерлерге қонбайтын. Имам Мәлік ибн Әнестің әл-Муатта кітабында мынадай риуаят келтірілген.