18
Жм, Там
49 Жаңа

وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ

«Сабыр етушілерді сүйіншіле!» (Бақара 155)

Ибн Жузай «ат-Тасхил ли ъулум ат-танзил» атты кітабында аятты тәпсірлеп былай деді:

26

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّمَن يَخْشَىٰ

Расында мұнда қорыққан кісі үшін әлбетте бір ғибрат бар.

Шын мәнінде перғауынның жазалануында Алла Тағаладан қорқатын жан үшін ғибрат болмақ.

«Назиғат» басқа да меккелік сүрелердей мазмұны Алла Тағаланың бірлігі, пайғамбарлық, Қиямет күні және есеп-қисап сияқты сенім негіздері жайлы. Сүре Қиямет және сол күндегі қорқынышты оқиғалар мен құбылыстар және күнәһарлар мен тақуалар төңірегінде әңгіме өрбітеді.

21

فَكَذَّبَوَعَصَىٰ

Алайда, ол өтірікке балап, қарсылық танытты.

Перғауын Мұса пайғамбарға (а.с) өтірікші деп жала жауып, өз көзімен ұлық мұғжизаны көрсе де Алла Тағала әміріне қарсы шықты.

Өздеріңізге мәлім, ең алғашқы түскен аяттар таухидке шақыру, өлгеннен кейін тірілуге иман келтіру, мүминдерді жәннатпен сүйіншілеу, кәпірлер мен бұзақыларды тозақпен қорқыту сияқты ақидаға байланысты мәселелер еді.

16

إِذْنَادَاهُرَبُّهُبِالْوَادِالْمُقَدَّسِطُوًى

Сол уақытта, Раббысы оған қасиетті Тұуа ойпатында үн қатты.

Мұсаның (а.с) Раббысы оған пәк те құтты Тұуа ойпатында үн қатты. Тұуа – Тур Сина тауының етегінде орналасқан.

17. Расында Төрелік күні – белгіленген бір мерзім

Есеп-қисап күні – Алла Тағала құзырында белгіленген күн. Қиямет күні ешбір ілгерілмейді және кейінге қалдырылмайды. Шын мәнінде, қияметтің мерзімі барлық жаратылысқа билік етуші Алла Тағалаға ғана аян.

11

أَإِذَاكُنَّاعِظَامًانَّخِرَةً

«Тіпті, қоқымға айналған сүйек болсақ та ма?»

Және же: «Біз қураған сүйекке айналған соң қайта жанданамыз ба?»–дейді.

6.Біз жерді төсеніш жасамадық па?

Келесі аяттарда Алла Тағала қайта тірілтуге құдіреті жететіндігін көрсететін тоғыз дәлел келтіруде. Ең біріншісі, жерді нәрестенің бесігіндей төсеніш етуі.

6

يَوْمَتَرْجُفُالرَّاجِفَةُ

Ол күні сілкінуші сілкінеді.

  Бірінші рет сүр үрленген кезде барлық тіршілік қырылып, жер сілкініп, таулар қирайды.

«Нәбә» (Амма) Меккеде түскен сүре. Сүренің «Нәбә» (хабар) деп аталуы онда қиямет және қайта тірілу жайлы маңызды хабар баяндалады. Сүренің негізгі мазмұны мүшріктер мойындамайтын «қайта тірілуді» түрлі дәлелдермен көрсету. Сол себепті, сүре мүшріктердің бір-біріне қайта тірілу жайлы сауал қоюмен басталған. Және де, қиямет күні мен одан кейін орын алатын жаратылыстың тілілуі мен есеп-қисап жайлы баяндалады. Соңынан, қайта тірілуді жоққа шығарған мүшріктерді күтіп тұрған қорқынышты салдарын ескертумен аяқталған.

«Қайта тірілу» туралы ой меккелік кәпірлердің басым көпшілігін мазалаған жайт еді. Тіпті, олар ішінара оны растаушы және жалғанға шығарушы боп екі топқа бөлінді.

Бұдан кейін Алла Тағала ғаламдағы түрліше ғажайыптарды жаратудағы құдіретін паш ете отырып, керемет жаратылыстар мен құбылыстарды жоқтан бар еткен құдірет Иесі адамды қайта тірілтуге дәрменсіз емес екенін жеткізеді.

Сүреде қайта тірілу уақыты мен мерзімі Жаратушы құзырында белгіленіп қойылғандығы және ол пенделер арасындағы төрелік шығарылатын күн екені айтылған. Бұл күні Алла тағала адамзаттың әуелгі және кейінгілерін түгелімен бір жерге жинайды.

Кәпірлерге әзірленген алуан түрлі азап сөз етіледі. Және тақуа жандарға уәде етілген нығмет түрлері айтылады. Азап және нығмет, жаза және сыйлық. Осылайша, қорқыту және және қызықтыру әдісін қатар қолдану – Құранның тәсілі.

Сүре соңында қияметтің қорқынышы сөз етіледі. Қияметтің үрейінен кәпірлер қайта тірілмей-ақ және дүниедегі амалына есеп бермей бірден топырақ болып кетуді армандайтындығы баян етіледі.

1. Олар бір-бірінен не жайлы сұрасуда?

Мүшріктер бір-бірінен не жайлы сұрауда? Ибн Жарир және Әбу Хатим әл-Хасан әл-Басриден «Пайғамбар (с.ғ.с) жіберілген кезде адамдар бір-бірінен сұрай бастады. Сонда осы сүре түсті», - деп риуаят етеді.

2. Зор  уақиғадан.

Олар өте қорқынышты және маңызды қайта тірілу күнінің хабарын сұрауда.

3. Олардың өздері ол уақиға жөнінде таласуда.

Мүшріктер қайта тірілу күні жайлы бірі мойындаса, екіншісі жоққа шығаруда және бірі растаса, екіншісі өтірікке шығарып таласуда.

4. Жо-жоқ, олар таяу арада біледі.

Олар әлі-ақ, қайта тірілу мен есеп беру күні келгенде анық білетін болады.

5. Мүлде олай емес, олар жақында біледі.

Олар өлген соң мұның рас екенін біледі. Бір аятты екі рет қайталау мәселенің аса маңызды екенін аңғартады. Олардың қайта тірілу жайында таласуы жөн емес. Бұл жөнінде Құран ақиқатты айтуда.

Серікбай Ораз

«Тәпсір тұнығы» кітабынан

Тағы мақалалар ...