«Мен Нәбиге (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) келіп: «Маған мені жәннатқа кіргізетін амалды бұйырсаңыз»,-деп өтінгенімде, Ол (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм): «Ораза ұста. Себебі, онымен[1] тең келер амал жоқ»,-деді. Екінші рет келіп сұрағанымда да Расулуллаһ (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм): «Ораза ұста»,-деп бұйырды».

Ауыз бекітуді қалаған адам ниеті шариғат талаптарына сай болуын қадағалаған жөн. Себебі, шариғат бойынша оразаның кейбір түріне күн батқаннан күн шыққанға дейінгі аралықта ниеттену шарт.[1] Мұндай болмаған жағдайда оразасы дұрыс болмайды. Оразаның кейбір түріне күн батқаннан күн тал төбеге келгенге дейінгі аралықта ниет ету шарт. Мұндай оразаға Рамазан, белгілі нақты белгіленген нәзір және нәфіл мутлақ оразалары жатады.[2]

Ораза дұрыс болудың шартына үш мәселе жатады. Ол:

1. Оразаны ниеттену;

2. Оразаны бұзатын нәрсенің болмауы;

3. Ораза ұстайтын адам мұсылман болуы және әйелдердің хайз,[1] нифастан[2] пәк болуы.[3]

Үш жағдайда оразаны толық ұстау шарт:

1. Дені сау болу.[1]Хақ Тағаланың: «Сендерден біреу науқас немесе жолаушы болса, ораза ұстамаған күндерін басқа күндерде ұстасын»,-дегеніне сай,[2] ауыз бекітуге кедергі болатын науқасы бар адам ораза ұстамай, емделіп сауыққаннан кейін оразаның қазасын күнге-күн етіп өтейді.[3] Рамазан ай бойы ауырған адам қазасын ай күнін есептеп[4] өтейді.

 

«Нәби (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) айтады: «Жәннатта «Раййан»[1] аттықақпа бар.[2]Қиямет күні ол қақпадан ораза ұстағандарданөзге ешкiм[3] кiрмейдi. Қиямет күнi: «Ораза ұстағандар қайда?»,-деп жар салынады.[4]Сонда ораза ұстағандар тұрып сол қақпадан кiредi. Олар кiрiп болған соңқақпа жабылып, одан басқа ешкiм кiрмейдi».

 

«Расулуллаһ (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) айтады: «Адам баласының барлық амалының сауабы оннан жеті жүз есеге дейін артық беріледі. Алла Тағала айтады: «Оразадан тыс. Өйткені ораза Мен үшін. Мен оразаның есесін беремін. Себебі, ораза кезінде пенде Мен үшін шәһуеті мен асынан тыйылады». Ораза ұстауған адамға екі шаттық бар.

«Расулуллаһ (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) екі қайтара: «Ораза – қалқан. Ораза ұстаған адам жаман сөз айтпасын және жаман қылық істемесін.[1] Біреу оны балағаттаса немесе онымен жанжалдасса, ол: «Мен оразамын»,-десін»,-деді де, кейін: «Жаным билігінде болған Хақ Тағаламен ант етем! Жаратушы Иенің назарында оразашының аузының иісі мисктің иісінен абзал.

Сұрақ: Хайыз-нифас мезгілінде әйел кісі ораза ұстауына бола ма?

Жауап: Мұндай жағдайда әйел баласы ораза ұстауына қатаң түрде тыйым салынған. Ол, бір шетінен, ауыр күнә, екінші жағынан, ондай ораза есепке алынбайды.

Айша анамыз (Алла оған разы болсын) былай деген:

كنّا نحيض على عهد رسول الله صلى الله عليه وسلم فنؤمر بقضاء الصوم ولا نؤمر بقضاء الصلاة

Сұрақ: Хайыз немесе нифастан түнде не болмаса таңсәріде тазарған әйел оразаға кіріссе бола ма?

Жауап: Нифас – босанғаннан кейін туындайтын сұйықтық.

Хайыз немесе нифас таңатудан ілгері аяқталған жағдайда әйел сол күнен бастап ораза ұстаса болады. Етеккірі таңатудан аз ғана уақыт ілгері тоқтаған жағдайда, әйел сол мезетте ғұсыл алуы шарт емес. Себебі, таңатқаннан соң да шомылып алса болады. Сонымен қатар, ораза ниет ету үшін ғұсыл құйыну міндетті емес.

Сұрақ: Әйел кісінің ораза ұстау мақсатында етеккірді (хайыз) тоқтату үшін арнайы дәрі-дәрмек пайдалануына бола ма?

Жауап:Етеккір уақытша орын алатын құбылыс. Шариғат бойынша, хайыз уақытында әйел адамына ораза тұтпауға рұқсат.

Шын мәнінде, ораза ұстау үшін әйел қандай да бір шараға баруы міндетті емес.

Дәрігерлердің айтуынша әйел кісі етеккірді тоқтату мақсатында арнайы дәрі-дәрмек пайдаланса болады, тек ол денсаулыққа зиян келтіретін болмауы тиіс.