29
Дүйсенбі,
Маусым

һижри

Мұстафа Шоқайға имамның бата беруі

Алаш қайтаркері Мұстафа Шоқай дінге келгенде табандылық танытады. Қиын-қыстау заманға, өзінің қашып жүргеніне қарамастан болашақ жарынан мұсылмандықты қабылдауын талап етеді.

Мұсылманға айналған католик (әйгілі баскетболшының тарихы)

Кәрім Әбду-Жаппар – американдық кәсіби баскетболшы. Күллі баскетбол тарихында жинаған ұпай саны жөнінен күні бүгінге дейін оны әлі ешкім басып оза алған жоқ. Ол Ұлттық Баскетбол Ассоциациясының шешімі бойынша алты мәрте үздік ойыншы саналған.  

Әл-Фараби біздің Отырарда туған ба?

Ислам әлемінің ұлы ғұламаларының бірі, батыс пен шығысты қатар мойындатқан Әбу Насыр әл-Фараби қазақ топырағында, Отырар қаласында 870 жылы дүниеге келген. Ұлы Жібек Жолының бойында орналасқан Отырардың ол кездегі аты Фараб болатын. Бұл шаһар қазіргі Оңтүстік Қазақстан облысында.

Құпия жазбаларын араб әрпімен жазған батыр

Бауыржан Момышұлы талай құпия жазбаларды, дінге, сенімге, ұлтқа қатысты дүниелерді орысша емес, араб әрпімен жазып отырыпты. Ол туралы деректі келіні Зейнеп апа да растайды:

Әл-Фарабидың «Әбу Насыр» атану себебі

Фарабидің толық аты-жөні – Әбу Насыр Мұхаммед ибн Мұхаммед ибн Тархан ибн Ұзлағ әл-Фараби ат Түрки. “Ат-Түрки” – тегінің түркі екенін, “әл-Фараби” – Фараб қаласынан шыққандығын білдіреді.

Әл-Фараби қалай «екінші ұстаз» атанды?

Әл-Фараби дүниеге келген уақытта Отырар қаласы ғылым-біліммен гүлденіп тұрғанын айттық. Және сол тұста өмір сүрген зерттеушілердің жазғандарына қарағанда, бұл қала тарихи қатынастар мен сауда жолдарының торабындағы аса ірі мәдениет орталығы болған. Ал Отырардағы кітапхана кітабының саны жағынан Мысырдағы Александрия кітапханасынан кейін екінші орында тұрған. Жергілікті халықтың өз қалыптасқан мәдениеті, түркітілдес жазуы болды.

Бауыржан Момышұлының ішімдік туралы насихаты

Бауыржан Момышұлы  өмірінің соңында балаларына ішімдікті дастарханға жолатпауды насихаттайды. Ол туралы батырдың келіні Зейнеп апа:  “Жақсы араласып жүрген бір жолдасымыздың әкесі қайтыс болды. Сол кісінің жетісіне барып келгенімде атам:

Уинстон Черчилльдің мешіт салдырғанын білесіз бе?

Уинстон Черчилль! Әлемде дәл ол секілді елінің шексіз патриоты әрі ұлтының мүддесі үшін қыруар еңбек атқарған жан бар ма екен?! Ол – Ұлыбританияның ең атақты саясаткері. Ол – Екінші Дүниежүзілік соғыста елінің премьер-министрі (1940-1945) болып қызмет атқарып, ағылшын халқына жеңіс сыйлаған жан. Бізге қызықтысы – оның Исламды қабылдай жаздаған таңғаларлық әрекеті.

Имам әл-Бұхари неліктен Самарқанда жатыр?

Ислам әлемінде араб ұлтынан шықпаса да, күллі мұсылман қауымы мойындаған ғалымдар баршылық. Солардың ішінде хадис жинап, әйгілі «Сахих әл-Бұхари» кітабын жинақтап жазып шыққан Имам әл-Бұхаридың орны ерекше.

Мұхаммед Әли: «Жазықсыз адамдарды өлтіру – дініме қайшы»

АҚШ-тың кәсіпқой боксшысы, әуесқой бокстан 1960 жылғы Рим Олимпиадасының чемпионы, кәсіпқой бокстан Әлемнің жеті дүркін абсолютті чемпионы Мұхаммед Әлиді білмейтін, танымайтын адам кемде-кем шығар. Оның спорттағы жетістігі бір төбе де, «Ислам әлемінің мерейін өсірген» мұсылмандығы өз алдына бөлек әңгіме.

Әл-Фараби неге қайырымды қалада тұруды армандады?

Немістің шығыс зерттеушісі А.Мюллер әл-Фараби туралы: “Бүкіл мұсылман шығысының аса ұлы ойшылы әл-Фараби өзінен бұрынғылар тек шет пұшпақтап айналысқан көп мәселелер бойынша аса зор жұмыс тындырды. Бұл кемеңгер адам грек философиясының ең терең қырларына дейін бойлап, байыбына жетті. Сондықтан да шығыста философияны ғылыми зерттеуді шын мәнінде бастаушы кім дегенде, басқа ешкім де емес, тек соның есімі аталуы керек”, - деген пікір айтқан.